Het verborgen leven van Mexicaanse harlekijnen

Mexicaanse harlekijnen, meer dan westerse, lijken een geheimzinnig verborgen leven te bezitten, al weet iedereen dat het maar voorwerpen zijn. Wie een lijk ziet, weet dat het leven er uit is. Maar net als bij een dode, is het bij deze poppen moeilijk, zich los te maken van de gedachte dat ’s nachts, buiten ons gezichtsveld, of terwijl wij slapen, hun oogjes stiekem bewegen. Soms klinkt wellicht een vreemd,  nauwelijks hoorbaar gegrinnik. Of steeds als je niet kijkt, verschuift bijna onmerkbaar een van de ledematen een klein stukje. Zoals wanneer je in het donker in je bed langdurig naar het behang kijkt, of naar een wandplaat, of een lamp, al die dingen gaan bewegen. Kinderen doen dan gauw hun ogen dicht om te voorkomen dat ze nachtmerries krijgen. 

Er bestaan veel verhalen waarvan je verstand zegt dat deze nooit echt gebeurd kunnen zijn. Ik ken er een uit Nederlands Indië. In een mooi koloniaal huis was 's avonds de hele familie verzameld rond een donkere mahoniehouten tafel en in het midden een mooi symmetrisch opgetaste schaal sinaasappels. Ineens, onder de ogen van alle aanwezigen, maakte de bovenste sinaasappel zich los en rolde zomaar van bovenaf naar beneden. Bij slordig geschikt fruit kan dat zomaar gebeuren. Maar bij fruit dat zo mooi ligt? Zelfs mensen die 'Onzin!' roepen als ze dit horen en het korzelig verwijzen naar de sprookjesboeken, worden soms bekropen door een onaangenaam gevoel. 

Deze harlekijnen kunnen zo figureren in een magisch-realistische roman van Isabel Allende of Gabriel Garcia Marquez, en ook in mijn Mexicoverhaal zouden ze niet misstaan. Guanajuato bezit merkwaardig expressieve mummies en heiligenbeelden met echt mensenhaar. Het gevoel dat deze dingen bij ons oproept noemen wij spookachtig. Wat is dat spookachtige precies? Op Zilvervis staat er een artikel over. Mexicanen herkennen dit gevoel, maar waarderen het totaal anders. Waar wij ervan weglopen, omarmen zij het macabere. Lees het in Van het Pad en loop in gedachten mee in de lugubere Dodendag-stoet  (“Altijd Halloween in Guanajuato”, Van het Pad). Of haal een gesigneerd exemplaar tijdens de boekpresentatie aanstaande vrijdag.
het christusbeeld in san diego de alcala guanajuatojpg