De San Jao Thi, een voorouderlijk huis in miniatuur

(Grote foto: Dean Croshere, Flickr) 

Voor wie Thailand bezoekt,  vallen de geesteshuisjes vaak direct in het oog omdat er zo veel zijn. Aan een rijstveld, maar ook middenin de stad. Ze staan bij tempels, bij opslagplaatsen en bij woonhuizen; bij winkels, tankstations en malls. Met het plaatsen van een geesteshuisje wil een Thai een nieuw gebouw veilig en heilig maken en dat zo  houden.  Elke verjaardag heeft in Thailand een kleur en het nieuwe huisje krijgt de kleur van de verjaardag van de eigenaar van grond en huis. Veranderen die van eigenaar, dan stelt die nieuwe eigenaar vaak een nieuw geesteshuisje op. Voor het oude houdt hij een speciale ceremonie, waarna hij het mag verplaatsen naar een geesteshuisjeskerkhof. Of hij doet niets en laat het oude gewoon staan.

De plek voor een geesteshuisje moet aan tal van voorwaarden voldoen. Zo staat hij liefst in de buurt van een boom en in ieder geval niet in de schaduw van een gebouw. Is het klaar, dan volgt een uitgebreide inwijdingsceremonie met aanroepingen van goden en van moeder aarde zelf.

Van het Pad beschrijft de meest voorkomende vorm, de San Phra Phum. Net als  een  wat (Thaise tempel) heeft die een torenachtige spits (prang) en rust op een houten paal, net als een vogelhuisje. De dakspits verwijst naar de Meroe,  heilige berg der hindoes en ontmoetingsplaats van mensen, geesten en goden. Een San Phra Phum heeft vaak een beeldje van de vergulde, engelachtige beschermgeest Phra Tchai Monkol. Hij draagt een zwaard en een geldzak ten teken van veiligheid en welvaart.

Minder talrijk, maar even interessant zijn de San Jao Thi, traditionele Thaise houten woningen in miniatuur. Zij staan wat dichter bij de grond en worden geplaatst op vier houten staakjes. Hier zijn de Heren van de Plaats, of Landdame en Landheer visueel aanwezig als beeldjes van een oude man en vrouw. Om hen heen staan beeldjes van bedienden,  engelen en 'huisdieren' als olifanten. Verse offergaven zijn ook meestal in overvloed aanwezig, want het mag de Landheren aan niets ontbreken. De Heren waarderen dit en belonen de gulle gevers met veiligheid, welvaart en geluk.  

Lees meer over geesteshuisjes in het Thailandverhaal in Van het Pad.

San jao thi. Foto: Sam Sherratt, FlickrSan Sherratt Thai housejpg